Lekkere verhalen

De smaak van de Azoren

De smaak van de Azoren

Ja, ik heb iets met eilanden. Je zit opgesloten, maar tegelijkertijd geniet je van dat ultieme gevoel van vrijheid. Begin deze maand zijn Martine ik naar het meest ‘eilandige’ eiland tot nog toe geweest. Naar São Miguel, midden in de Atlantische oceaan, het grootste eiland van de Azoren archipel.

Een fantastische plek voor natuurliefhebbers, want mensen, wat is het daar groen! Prachtig. Alle schakeringen groen zijn de revue gepasseerd. Het is er soms parkachtig, met honderdduizenden Hortensia’s en aangelegde perken en tuinen, soms ronduit jungle-achtig met palmen, varens, watervallen en bananenplantages. Ook op culinair gebied bleek er genoeg te beleven, dus hier een foodhunting verslag van het “Ilha Verde”, het groene eiland, zoals de bewoners hun paradijs liefkozend noemen.

Yes, eilandwijn!
Portugezen zijn trots op hun druiven. Waar de rest van de wijnwereld zich massaal uitlevert aan kosmopolitische druivenrassen als Chardonnay en Cabernet Sauvignon, houden de Porgezen vast aan rassen met klinkende namen als Touriga-Nacional, Malvasia Fina, Bical en Jean e Água-Santa. Inheemse druiven worden gekoesterd en ik koester met de Portugezen mee, want deze druiven geven hun wijnen een uniek karakter en smaakpallet. Dus damn, wat was ik blij toen ik ontdekte dat ze op de Azoren ook wijn maken!

Niet zo gek, want de eilanden liggen precies op de juiste breedtegraad en hebben allemaal een vulkanische bodem waarop druiven goed gedijen. Het eiland Pico is hét wijneiland van de Azoren, maar op São Miguel bleek ook een, weliswaar kleine, wijngaard te zijn gevestigd. Zo klein, dat ik hem niet heb kunnen vinden.

De lokale wijnwinkel had wel wat flessen van Casa Agricola Alexandre Relvas liggen. Herdade São Miguel prijkt er op het etiket. In totaal komen er van dit domein slechts 13.900 flessen en ik heb fles nummer 5.133. In de winkel twijfelde ik al of hij wel echt van het eiland kwam. Bummer…. Nee dus. Het is een wijn van het Portugese vaste land, Alentejo. Ik bewaar mijn fles desondanks voor een mooi moment. Ik hoop dat hij de vliegreis goed heeft doorstaan. Ik laat jullie mijn bevindingen zeker weten!

Op de kaart bij alle restaurants enkel Portugese wijnen en natuurlijk veel wijnen van Pico. Mijn eerste vangst was een Terras de Lava Branco. Een perfecte seafood wijn met heerlijke fruitige neus, beetje ananas (heel toepasselijk, want daar staat Sao Miguel vol mee, daarover straks meer) en licht mineraal en ziltig van smaak. Geen hoogvlieger, juist lekker ongecompliceerd. Op vakantie smaakt alles beter. Maar zonder gekheid: ik heb hem verschillende keren gedronken en hij ging perfect samen met alles uit de zee, zoals zwaardvis, wreckfish, tonijn, garnalen. Niet bio, wel gemaakt van inheemse druiven als Fernão Pires, Arinto, Generosa, Seara Nova en Rio Grande, dus meer dan het proberen waard mocht je hem ergens kunnen vinden in Nederland of België.

Meer bijzonder en uitgesproken vond ik de Frei Gigante Branco. Ook wit dus, en ook van Pico. Ik heb een flesje meegesmokkeld in mijn bagage. Deze wijn heeft een bijzonder karakteristieke neus, heerlijke zuren en gaat wederom perfect samen met seafood. Ik heb hem in restaurant Alabote in Ribeira Grande gedronken bij de beste codfish ever. Feestje in je mond!

Codfish, oftewel bakkeljouw, moet je hebben gegeten op de Azoren. Staat overal op de kaart en deze gezouten en gedroogde vis wordt veelal verwerkt in gerechten, zodat de sterke, karakteristieke smaak niet overheerst. Bij Alabote, mooi gelegen aan de baai van Ribeira Grande, kreeg ik hem geserveerd met groenten en gepofte aardappels. Het fabeltje dat op de Azoren geen groenten zijn kun je trouwens ook gelijk vergeten: ik heb zelfs spruitjes op! In de supermarkten ook volop verse broccoli en bloemkool, wortels en (zoete) aardappels.

Bio ananas
Vroeger verbouwde men op São Miguel veel citrusvruchten, maar op het vaste land konden ze dat goedkoper, waardoor men genoodzaakt was om iets nieuws te gaan doen. Het werd de ananas.

En dus vind je nu rondom het stadje Villa Franca do Campo en Baixa Grande veel ananasplantages. Allemaal onder glas, want het klimaat op de Azoren is niet warm genoeg om ananassen in de open lucht te telen. Per toeval zijn Martine en ik beland bij de enige biologische ananasplantage van het eiland. Daar kregen we een uiterst vriendelijk ontvangst en rondleiding van Marta.

Azoren - bio ananas

Wist je dat het twee jaar duurt voordat je een ananas kunt oogsten? Slowfruit man! In de gangbare teelt gebruiken ze ook hybride rassen die sneller en gemakkelijker groeien, ook in de open lucht, dus zonder glas. Volgens onze expert liggen die nep-ananassen in onze supers. Ik moet zeggen, ze zien er bij Appie Heijn inderdaad anders uit. Die grote, groene kroon van de AH ananas ontbrak op de “echte” ananassen die wij aantroffen in de kassen van Marta. Proef op de som genomen natuurlijk en zo’n heerlijk geurende ananas meegenomen in de handbagage. Kan niet anders zeggen, de lekkerste ever! Iets steviger van structuur en wat minder zoet dat die supermarktrakkers. Ik weet niet of het verhaal waar is, maar ben nu wel erg benieuwd of we hier inderdaad nepananassen eten. Wie weet er meer?

Eiland van walvissen, vulkanen, melk en honing!
Hoewel ik eigenlijk voor de walvissen kwam – rond dit eiland leven zo’n 80 soorten walvissen en dolfijnen – was ik met stomheid geslagen over de grote hoeveelheid lekkers op São Miguel. Het reisboekje dat wij hadden bestudeert waarschuwde voor de belabberde keuken, maar dat boekje is duidelijk aan een herdruk toe, want hoewel wij nergens echt culi hebben gegeten, was het eten bijna altijd goed. En wat wil je, met een zee vol lekkers voor de deur?

Maar het eiland heeft ook een bierbrouwerij (check: lekker!), een likeurfabriek (helaas gemist, wel melklikeur - ja echt - meegesmokkeld), bananen- en ananasplantages en bij de eerder genoemde ananasplantage stuitte ik op een bijenstal. Verder ook veel eigen kazen en biefstuk, want op het eiland lopen meer koeien dan mensen. Blijft een apart gezicht, zo’n Hollandse zwart-wit koe naast een bananenplantage of bovenop een steile helling….. De kazen smaken heel Hollands, echte koemelkkaas.

Azoren - bijenkasten

Vleesliefhebbers moeten zeker een keertje Cozido eten: stoofpot uit de vulkanische bodem van Furnas. Ze graven hun potten 's ochtends in en 's avonds is de boel klaar voor diner! In Furnas zelf gooit de lokale winkel van Sinkel maiskolven in de vulkanische kookpot om ze op straat verkopen. Je zou verwachten dat het ziltig smaakt, maar niets is minder waar. Beetje jammer, maar het smaakte gewoon naar maiskolf. Overigens heeft Furnas ook legio waterbronnen. In het hele dorp vind je overal kraantjes met water in allerlei smaken. Allemaal geprobeerd natuurlijk en zijn allemaal heel mineraal, ijzerig van smaak. Volgens een local - oude man zonder gebit - helpt het perfect tegen maagpijn en is het water goed voor de gezondheid. Geloof hem meteen. Hij leek mij minstens 102.

Azoren - Cozidos: stoofpot uit de vulkaan.Azoren - waterbronnen Furnas

Bij theeplantage Chá Porto Formoso hebben we een rondleiding gekregen met prima kop – gratis - thee toe. Uiteraard liepen ook wij, net als alle andere toeristen, via het winkeltje met een tas vol thee naar buiten. Slimmeriken. De theeplantages op São Miguel zijn trouwens de enige Europese plantages. We hebben ons laten vertellen dat de spotjes van Pickwick daar zijn opgenomen.

Azoren - theeplantages vol met hortensia's

Tot slot nog het noemen waard: A Colmeia. Een zogenaamde confeitaria, zeg maar een konditorei. Portugezen zijn zoetekauwen en dus vind je overal gebak. Martine blij! Zeker even langsgaan bij dit tentje in Ponta Delgada, want heerlijke taart, chocolade en bonbons en allemaal gemaakt van lokale ingrediënten! En goede koffie. Da’s een unicum, want als ze iets niet kunnen op dit verder prachtige eiland, dan is het wel goede koffie zetten….

Oh ja, en natuurlijk ook een walvis gezien! Meet Mr. Liable, een potvis van 18 meter, die in de wateren rond het eiland woont. Geef hem eens ongelijk…..

Azoren - mr. Liable